گلوتامین فراوانترین آمینواسید آزاد در خون و بافت عضلانی انسان است. بدن خودش آن را میسازد، پس آمینواسید ضروری نیست — ولی در دستهای قرار میگیرد که «شرطاً ضروری» نامیده میشود: در شرایط فشار شدید، نیاز بدن ممکن است از توان ساختش بیشتر شود.
کارهایی که گلوتامین واقعاً انجام میدهد
سوخت سلولهای روده. سلولهای پوششدهندهی رودهی باریک، گلوتامین را بهعنوان منبع انرژی اصلی خود استفاده میکنند. این یکی از مستندترین نقشهای گلوتامین است.
سوخت سلولهای ایمنی. لنفوسیتها و ماکروفاژها هم مصرفکنندهی گلوتامین هستند.
انتقال نیتروژن. گلوتامین نیتروژن را بین بافتها جابهجا میکند و در تعادل اسید و باز بدن نقش دارد.
پیشساز گلوتاتیون. گلوتامین یکی از ورودیهای ساخت گلوتاتیون است.
اینها فیزیولوژی پایهاند و محل بحث نیستند.
اینجا باید صادق باشیم
سؤال واقعی این نیست که گلوتامین در بدن نقش دارد — دارد. سؤال این است که افزودن گلوتامین به یک ورزشکار سالم با تغذیهی کافی، چه تغییری ایجاد میکند.
و پاسخ صادقانه این است که شواهد در این مورد مختلط است.
در موقعیتهای بالینی خاص — بیماران بستری، سوختگی شدید، پس از جراحی بزرگ — اثر گلوتامین در پژوهشها دیده شده. در ورزشکار سالمی که پروتئین کافی میخورد، نتایج پژوهشها یکدست نیست. برخی پژوهشها در ورزشکاران استقامتی با حجم تمرین بسیار بالا اثری گزارش کردهاند و برخی تفاوت معناداری نیافتهاند.
این را مینویسیم چون نوشتنش درست است. برندی که هر محصولش را معجزه معرفی کند، دربارهی هیچ محصولش قابل اعتماد نیست.
پس برای چه کسی معنی دارد
جایی که منطقیتر به نظر میرسد:
- حجم تمرین بسیار بالا، بهویژه در ورزشهای استقامتی
- دورههایی که دریافت کالری و پروتئین محدود است
- ورزشکارانی که از نظر دریافت پروتئین کل در وضعیت مطلوب نیستند
و جایی که اولویت ندارد: ورزشکار تفریحی با تغذیهی متعادل و پروتئین کافی. برای او، رساندن پروتئین کل روزانه به مقدار مناسب، اثر بزرگتری دارد.
ترتیب درست اولویت
قبل از هر مکملی: کالری کافی، پروتئین کل کافی، خواب کافی، و برنامهی تمرین منطقی. مکملها حاشیه را بهتر میکنند، نه پایه را.